Chứng chỉ hành nghề: Kiểm toán viên CPA Việt Nam
Kinh nghiệm: Hơn 30 năm trong lĩnh vực Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn Tài chính
Các ngành nghề kinh doanh phải ký quỹ quy định nghĩa vụ tài chính bắt buộc đối với tổ chức kinh doanh trước khi tiến hành một số hoạt động thương mại. Việc nộp một khoản tiền hoặc tài sản bảo đảm vào tài khoản phong tỏa tại tổ chức tín dụng áp dụng cho các doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực kinh doanh có điều kiện như lữ hành, dịch vụ việc làm, cho thuê lại lao động, kiểm toán và bán hàng đa cấp.
Hiện nay có 10 nhóm ngành nghề kinh doanh phải ký quỹ với mức từ 20 triệu đồng đến tối thiểu 20 tỷ đồng, tùy từng lĩnh vực và quy định pháp luật chuyên ngành. Doanh nghiệp cần thực hiện nghĩa vụ ký quỹ tại tổ chức tín dụng để bảo đảm nghĩa vụ tài chính trước khi tiến hành hoạt động.
Ký quỹ là gì trong hoạt động kinh doanh
Theo Điều 330 Bộ luật Dân sự 2015, ký quỹ là việc bên có nghĩa vụ gửi một khoản tiền hoặc kim khí quý, đá quý hoặc giấy tờ có giá vào tài khoản phong tỏa tại một tổ chức tín dụng để bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ.
Khi kinh doanh ngành nghề thuộc diện phải ký quỹ, bên có nghĩa vụ gửi tiền hoặc tài sản vào tài khoản phong tỏa tại tổ chức tín dụng. Trường hợp bên có nghĩa vụ không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ đã cam kết, bên có quyền sẽ được tổ chức tín dụng nơi ký quỹ thanh toán hoặc bồi thường thiệt hại (sau khi trừ chi phí dịch vụ). Tài sản ký quỹ không giao trực tiếp cho bên có quyền nắm giữ mà được bảo toàn trong tài khoản phong tỏa.
Mục đích của việc ký quỹ kinh doanh
Quy định về ký quỹ trong kinh doanh nhằm thiết lập cơ chế bảo đảm nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp đối với khách hàng, người lao động hoặc đối tác trong trường hợp doanh nghiệp vi phạm nghĩa vụ đã cam kết.
Khoản tiền ký quỹ bảo đảm khả năng bồi thường thiệt hại nếu phát sinh rủi ro thuộc trách nhiệm của doanh nghiệp trong quá trình hoạt động. Đồng thời, tài sản ký quỹ được duy trì độc lập trong tài khoản phong tỏa tại tổ chức tín dụng suốt quá trình kinh doanh ngành nghề có điều kiện.
Danh mục ngành nghề phải ký quỹ và mức ký quỹ cụ thể
Số tiền ký quỹ và điều kiện ký quỹ của từng ngành nghề kinh doanh được quy định chi tiết tại văn bản pháp luật chuyên ngành tương ứng. Doanh nghiệp cần chủ động nắm rõ các quy định này để chuẩn bị nguồn tài chính phù hợp trước khi hoàn thiện thủ tục xin cấp giấy phép kinh doanh. Đối với các doanh nghiệp FDI, nghĩa vụ này cũng gắn liền với quá trình cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) và thành lập tổ chức kinh tế tại Việt Nam.
Bảng tổng hợp các ngành nghề kinh doanh phải ký quỹ theo quy định hiện hành (tham khảo từ Luật Việt Nam và văn bản quy phạm pháp luật liên quan):
| STT | Ngành nghề kinh doanh | Mức ký quỹ | Cơ sở pháp lý |
|---|---|---|---|
| 1 | Kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa | 20 triệu đồng | Điểm b Khoản 1 Điều 31 Luật Du lịch 2017; Điều 1 Nghị định 94/2021/NĐ-CP |
| 2 | Kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế (chỉ đón khách nước ngoài vào Việt Nam) | 50 triệu đồng | Điểm b Khoản 2 Điều 31 Luật Du lịch 2017; Điều 1 Nghị định 94/2021/NĐ-CP |
| 3 | Kinh doanh dịch vụ lữ hành đối với khách du lịch quốc tế đến Việt Nam và khách du lịch ra nước ngoài | 100 triệu đồng | Điểm b Khoản 2 Điều 31 Luật Du lịch 2017; Điều 1 Nghị định 94/2021/NĐ-CP |
| 4 | Kinh doanh dịch vụ việc làm | 300 triệu đồng | Nghị định 352/2025/NĐ-CP |
| 5 | Kinh doanh dịch vụ cho thuê lại lao động | 02 tỷ đồng | Điều 21 Nghị định 145/2020/NĐ-CP |
| 6 | Kinh doanh dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài | 02 tỷ đồng | Điều 23 Nghị định 112/2021/NĐ-CP |
| 7 | Dịch vụ kiểm toán | 5 tỷ đồng | Nghị định 17/2012/NĐ-CP |
| 8 | Bán hàng đa cấp | Tương đương 5% vốn điều lệ nhưng không thấp hơn 20 tỷ đồng | Khoản 2 Điều 50 Nghị định 137/2026/NĐ-CP |
| 9 | Kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng thực phẩm đông lạnh | 10 tỷ đồng | Điều 23 Nghị định 69/2018/NĐ-CP |
| 10 | Kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng hóa đã qua sử dụng / có thuế tiêu thụ đặc biệt | 7 tỷ đồng | Điều 24 Nghị định 69/2018/NĐ-CP |
Nhiều ngành nghề yêu cầu nộp tài liệu chứng minh đã thực hiện ký quỹ theo quy định khi làm thủ tục đăng ký xin cấp giấy phép kinh doanh hoặc giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh. Đặc biệt đối với doanh nghiệp tuyển dụng hoặc cung ứng nhân sự quốc tế, việc đáp ứng quy định về giấy phép lao động và ký quỹ cho doanh nghiệp là hai điều kiện bắt buộc để vận hành đúng luật.
Lưu ý chuyên môn từ MAN về tuân thủ nghĩa vụ ký quỹ
Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định pháp luật và vận hành hiệu quả, đội ngũ chuyên gia tại MAN – Master Accountant Network lưu ý một số điểm trọng yếu:
- Xác định thời điểm nộp tiền ký quỹ: Doanh nghiệp cần thực hiện việc ký quỹ theo thời điểm được quy định đối với từng ngành nghề cụ thể theo quy định của pháp luật chuyên ngành.
- Chi phí phát sinh và giải tỏa ký quỹ: Tiền gửi ký quỹ được hưởng lãi suất theo thỏa thuận giữa doanh nghiệp và tổ chức tín dụng. Việc giải tỏa khoản ký quỹ thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành.
- Quản lý dòng tiền lưu động: Mức ký quỹ đối với một số ngành nghề là tương đối lớn (như dịch vụ kiểm toán 5 tỷ đồng, cho thuê lại lao động 2 tỷ đồng, bán hàng đa cấp tối thiểu 20 tỷ đồng). Doanh nghiệp cần chủ động cân đối nguồn vốn dài hạn để bảo đảm tính thanh khoản.
Khuyến nghị cho doanh nghiệp và bộ phận kế toán
Doanh nghiệp dự định kinh doanh các ngành nghề có điều kiện cần kiểm tra đối chiếu kỹ quy định hiện hành áp dụng cho từng lĩnh vực trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ. Bộ phận kế toán cần lập kế hoạch ngân sách, phối hợp với tổ chức tín dụng để thực hiện thủ tục mở tài khoản phong tỏa và nộp tiền ký quỹ đúng quy định.
Để bảo đảm thủ tục diễn ra thuận lợi, việc tham vấn các đơn vị tư vấn kế toán – pháp lý chuyên nghiệp giúp doanh nghiệp chuẩn bị đầy đủ điều kiện tài chính trước khi nộp hồ sơ xin cấp phép.
Nguồn trích dẫn: Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13, Luật Du lịch 2017, Nghị định 145/2020/NĐ-CP, Nghị định 94/2021/NĐ-CP, Nghị định 112/2021/NĐ-CP, Nghị định 352/2025/NĐ-CP, Nghị định 137/2026/NĐ-CP, Nghị định 17/2012/NĐ-CP, Nghị định 69/2018/NĐ-CP, Bài viết gốc trên LuatVietnam.
